Akoestiek:
de kunst van geluid en stilte in balans

Wat is ruimteakoestiek?

Akoestiek is de wetenschap die zich bezighoudt met geluid, hoe geluid zich voortplant, en hoe geluid waargenomen en beïnvloed wordt door de omgeving.

Bij ruimteakoestiek wordt er aandacht besteed aan de geluidskwaliteit in binnenruimtes. Hierbij is het belangrijk om eerst duidelijk te krijgen wat geluid nu precies is.

Geluid is een vorm van energie die voortkomt uit trillingen in een medium (lucht, water of een ander materiaal). De trillingen in het medium veroorzaken drukveranderingen die zicht voortplanten als golven. Deze golven zijn wat we horen: geluid. Geluid kan verschillende vormen hebben, zoals muziek, stemmen of geluiden van dieren.

Ruimteakoestiek

Hoe goed we geluid kunnen horen en hoe comfortabel we ons erbij voelen hangt af van de mate waarin geluid wordt weerkaatst, geabsorbeerd of doorgelaten door de verschillende oppervlakten van objecten en structuren in een ruimte.

We spreken hierbij over verschillende manieren waarop geluid wordt gemaakt:

  • Reflectie: hierbij wordt een geluidsgolf weerkaatst door een oppervlak of een object dat het geluid tegenkomt. De geluidsgolf wordt dan teruggekaatst naar de oorsprong, met dezelfde of een andere richting.
  • Absorptie: hierbij wordt een geluidsgolf opgenomen door een oppervlak of een object dat het geluid tegenkomt. De geluidsgolf wordt dan omgezet in warmte of andere energieën die niet meer terugkaatsen naar de oorsprong.
  • Transmissie: het proces waarbij een geluidsgolf door materialen of oppervlakken in een ruimte verplaatst. Hierdoor kan de geluidsgolf veranderen, afhankelijk van de eigenschappen van het materiaal.
  • Diffusie: een geluidsgolf verspreidt zich over een oppervlak of een object dat het geluid tegenkomt. Tijdens het verspreiden verliest de geluidsgolf intensiteit.

Verschil tussen geluidsabsorptie en geluidsisolatie

Binnen ruimteakoestiek maken we onderscheid tussen geluidsabsorptie en geluidsisolatie.

✦ Geluidsabsorptie: Het aanpakken van het nagalmen in een ruimte.
✦ Geluidsisolatie: Het voorkomen dat geluid van de ene ruimte naar de andere ruimte wordt overgedragen.

Er zijn diverse oplossingen om een goede akoestiek te bereiken, zoals onder meer zwevende vloeren, contactgeluidisolatie, verlaagde plafonds, voorzetwanden, akoestische schilderijen, akoestische plafonds, akoestische wanden, planten, etc. De juiste keuze hierbij hangt af van de geluidsbron.

Ruimteakoestiek is heel belangrijk

“Ontdek de mogelijkheden van Reducel - waar elk geluid telt en stilte meer zegt.”

Waarom is ruimteakoestiek belangrijk?

Een goede ruimteakoestiek draagt bij aan een betere kwaliteit van de ruimte, zowel in termen van functionele doeleinden als het welzijn van de mensen die zich in die ruimte bevinden.

Voordelen van een goede ruimteakoestiek:

  • Duidelijke communicatie
    Het zorgt ervoor dat gesprekken en presentaties duidelijk verstaanbaar zijn. Dit voorkomt misverstanden en verbetert de effectiviteit van de communicatie (vergaderzalen, klaslokalen, theaters).
  • Comfortabele omgeving
    Het draagt bij aan het comfort van mensen in een ruimte. Te veel galm of echo is storend en vermoeiend voor de luisteraar. Door een betere akoestiek zorg je voor een aangenamere en rustigere omgeving.
  • Productiviteit
    Het zorgt voor een betere concentratie en productiviteit. Teveel achtergrondgeluid of een slechte geluidsabsorptie kan afleidend zijn en de werkprestaties verminderen.
  • Gezondheid
    Het draagt bij aan een gezonde werkomgeving. Onnodige geluidsbelasting wordt verminderd waardoor er minder stress en vermoeidheid ontstaat.
  • Veiligheid
    Soms is het belangrijk dat bepaalde geluiden, zoals alarmsignalen duidelijk hoorbaar zijn. In noodsituaties kan dit de effectiviteit van waarschuwingssignalen verbeteren.

Een goede ruimteakoestiek zorgt dus voor een comfortabel en gezond geluidseffect. Spraak en muziek zijn hierbij goed hoorbaar maar ze veroorzaken geen storende geluiden.
Een slechte akoestiek daarentegen kan zorgen voor een onprettige en lawaaierige omgeving. Dit kan leiden tot gehoorschade, vermoeidheid, irritatie en verminderde concentratie.

Welke factoren beïnvloeden de ruimteakoestiek?

Er zijn verschillende factoren die de ruimte akoestiek beïnvloeden.

  • Vorm & grootte van een ruimte
    Bij een grote en rondere ruimte zal het geluid zich meer gaan verspreiden met als gevolg dat het minder wordt gedempt.
    Bij een kleine en smallere ruimte zal het geluid zich concentreren waardoor het meer wordt gedempt.
  • Afwerking van de muren, plafonds, vloeren, gordijnen (en andere voorwerpen).
    Bij gladde en harde materialen wordt het geluid teruggekaatst of gereflecteerd.
    Bij ruwe en zachte materialen wordt het geluid geabsorbeerd of gedempt.
  • Intensiteit van het geluid
    Hoe hoger het geluidsniveau is, hoe meer het geluid zich verspreidt en minder wordt gedempt.
    Hoe lager het geluidsniveau is, hoe meer het geluid zich concentreert en meer wordt gedempt.
  • Richting van het geluid
    Hoe verder het spraaksignaal van de spreker komt, hoe minder het geluid wordt gedempt door de afstand tussen spreker en luisteraar.
    Hoe dichterbij het spraaksignaal is, hoe meer het geluid wordt gedempt door de afstand tussen de spreker en de luisteraar.
  • Nagalmtijd in een ruimte
    Hoe langer de nagalmtijd is, hoe meer het geluid zich verspreidt over een grotere oppervlakte.
    Hoe korter de nagalmtijd is, hoe meer het geluid zich concentreert over een kleinere oppervlakte.

Welke materialen zijn het beste voor geluidsabsorptie?

Bij het kiezen van materialen voor geluidsabsorptie is het belangrijk om rekening te houden met het type geluid dat moet worden geabsorbeerd, de frequenties ervan en de specifieke behoeften van de ruimte. Vaak wordt een combinatie van verschillende materialen gebruikt om optimale resultaten te bereiken.

Er zijn verschillende materialen die goed zijn voor geluidsabsorptie en akoestiek. Wij werken voornamelijk met het materiaal polyesterwol. Dit materiaal heeft naast de uitstekende geluidsabsorberende eigenschappen (met name voor midden- tot hoge frequenties) diverse andere voordelen.
Bij de productie van polyesterwol worden bijvoorbeeld geen chemicaliën gebruikt en er komen later in de gebruiksfase geen vluchtige organische stoffen (VOS) vrij. Door het gebruik van 100% polyestervezels zijn de producten daarnaast volledig recyclebaar en dus waardevolle grondstoffen. Ons polyesterwol is bestand tegen zowel vocht als ook UV-straling en bovendien vlamvertragend met een goed brandgedrag. Het oppervlak van polyesterwol is ongevoelig voor druk en wordt niet broos als er druk op wordt uitgeoefend, in tegenstelling tot sommige andere akoestische materialen.  Door al deze positieve eigenschappen is polyesterwol in onze ogen de ideale keuze om te gebruiken voor geluidsabsorberende producten.

Andere materialen zijn echter ook mogelijk en hebben elk hun eigen voor- en nadelen. Zo zul je in de markt van akoestische producten ook melamineschuim, PU schuim, en vlokkenschuim tegenkomen. De effectiviteit van een materiaal voor geluidsabsorptie kan variëren afhankelijk van de specifieke toepassing en de omgeving waarin het wordt gebruikt.